Bu gösterdiğimiz aktif kullanıcı sayısını ziyaretçiye doğrudan bir fayda sağladığını söylemek zor. Sadece o anda kaç kişinin sitede olduğun öğrendiler. Fakat öğrendikleri bu sayı, sunucunun yoğunluğu adına fazla bir bilgi vermiyor. Eğer www.byte.com.tr gibi oldukça hit alan ve kendine ait sunucusu olan bir siteye sahipseniz 100 kullanıcı bile sunucuyu yormaya yetmez. Fakat kendi evinizden ADSL bağlantınızla Web yayını yapıyorsanız, 10 kullanıcıdan sonra siteye girişlerin çok ama çok yavaşladığına şahit olacaksınız. Yine aynı şekilde paylaşımlı bir barındırma hizmeti satın kapasitenin nerede zorlandığını aşağı yukarı tahmin edebiliyorsunuzdur. Bunu ziyaretçiye grafiksel olarak göstermeye ne dersiniz?

ASP ile grafik oluşturmak aslında oldukça ilginç bir o kadar da basit. Grafik oluşturma yaklaşımlarını bir daha ki ay derinlemesine bakacağız. Şimdi sadece basit bir grafiksel gösterim yapalım!

Grafiğimizi çıkartmamız için bize üç tane parametre gerekli. Birincisi sitemizin “kaldırabileceği” en fazla kişi sayısı. Bu tahmini sayıyı biraz önce açıkladığım gibi sunucunuzun durumuna göre belirleyeceksiniz. Ben anlatım kolaylığı olsun diye, iyimser şekilde 100 kişi aynı anda benim sitemi kullanabilir diyorum. İkinci parametremiz, aktif ziyaretçi sayısı. Zaten bütün makale boyunca buna ulaşmaya çalıştık. Artık bunun nasıl elde edileceği hakkında fikrimiz var. Son parametre ise, aktif ziyaretçi sayımızın sitenin en fazla kaldırabileceği ziyaretçi sayısına oranı. Buna hesaplanmış değişken de diyebiliriz.

Üst sınırı değeri uygulama boyunca değişmeyeceği için bunu Const ön takı ekini kullanarak sabit olarak tanımlıyoruz. Sistemde kullanacağımız diğer değerleri ise değişken olarak tanımlamamız gerekir. Anlaşılması kolay olması için ziyaretci olarak isimlendirdiğimiz değişkenine aktif kullanıcı sayısını atıyoruz. Burada fark ettiyseniz 0 ile toplayarak bu değeri veriyoruz. Bunun nedeni, VBScript’in tip değişimlerine uygun bir betik dili olması. Bunun da anlamı bir değişkeni tam sayı olarak tanımladıktan sonra, bir iki satır aşağıda katar (string) değer de verebilmemiz. Normalde ziyaretci değişkeni asla tam sayı dışında bir değer almaz. Daha sonraları “nerede bu hata?” diye aramak istemiyorsanız, dışarıdan gelecek verilerde tip değişimine karşı tedbirli olmanız ve bunu alışkanlık haline getirmeniz yerinde bir programcı davranışı olacaktır.

Şimdi gelelim üst sınır denetimine. Eğer sitenizde aynı anda belirlediğinizden daha fazla kişi varsa, site yoğunluk olarak tam kapasitesine ulaşmış demektir. Oranladığımızda bunun %120 gibi grafik değerlerimizi şaşırtacak bir değer çıkmasını önlemek için denetim yaparak, üst sınır aşımlarında %100 doluluk oranını veriyoruz. Diğer durumlarda yoğunluk oranı basit bir oran-orantı denklemiyle hesaplanabilir.

Bundan sonrası sizin HTML ile olan yakın ilişkinize ve grafik oluşturma becerinize kalıyor. Basit bir grafik uygulamasını www.anilsezer.com/byte/asp adresinde bulabilirsiniz.

 Anıl Sezer Globus BYTE'ın yazarlarındandır. Kendisine asezer@byte.com.tr  adresinden ulaşabilirsiniz.