BEYNİN İŞLEYİŞİ

Yapay zeka araştırmaları, insan beyninin incelenmesi ve bu işlevlerin modellenmesi ile ilişkilidir. Kuşkusuz insan beyni bilinen en karmaşık yapıdır. Beyin, kendi kendisinin laboratuarda incelenmesine izin verdiği gibi, yine kendi kendisini yok edecek kararı da verebilir. Dolayısı ile “özyinelemeli” bu sürecin tam anlamıyla çözülebilmesi tartışılmaktadır.

Beynin çalışması uzmanlar tarafından üç temel bölüme ayrılmaktadır;

• Bilginin girişi
• Sentezleme ve kıyaslama
• Çıkış ve eylem

Yapılan onca araştırmaya rağmen, beynimiz hakkında elimizdeki en yoğun bilgi birikimi “bilginin girişi – çıkış ve eylem” safhalarına aittir. Beynin bir bilgiyi nasıl sentezlediği, kıyaslamaların neye dayanarak yapıldığı gibi noktalar halen muammadır.

Beynin çalışması pek tabi ki sinir sistemi ile doğrudan ilişkilidir. Sinir sisteminin bütün bölümleri beyin ile sıkı bir ilişki içerisindedir ve bir bütün olarak çalışır. Uzmanlar tarafından bugün sinir sistemi “çevresel” ve “merkezi” olmak üzere iki gruba ayrılır, bütün sinir hatları birbiri ile inanılmaz bir uyum içerisinde çalışmakta ve beynin bilgi akışını ustaca biçimlendirmektedir.

SİNİR SİSTEMİ

Sinir sisteminin beyin ve hareketlerimiz ile doğrudan ilişkili olduğundan daha önce bahsetmiştik, şimdi hep beraber sinir sisteminin bölümlerini inceleyelim;

• Merkezi sinir sistemi: Beyin ve omurilikteki tüm nöronları içerir (nöron: sinir hücresine verilen isim) insan bedeninin davranış ve işlevlerinin tümünün yönetimi elindedir.

• Çevresel sinir sistemi: Beyin ve omuriliği, kaslar, duyu organları, salgı bezleri vb. vücudun diğer tüm kısımları ile ilişkilendirilmiş sinirlerden oluşur. Çevresel sinir sistemi bağlı olduğu birimlerden alınan bilgileri, merkezi sinir sistemine iletir ve yönetimin sağlanmasında rol oynar.

Beynin işleyişinde temel özelliklerden birisi de, bilgileri geri dönüşümlü biçimde işleyebilmesidir. Her aşamada lif ve sinir bağlantılarının bir bölümü bir önceki aşamaya geri dönerek, bilgilendirme ve yeniden kontrolü sağlar.

Pozitif ve negatif geri beslemeli kontrol sistemleri sayesinde beyin yönetmekte olduğu işin gidişatını her an bilmektedir.

Psikolojik işlevlerin tümünde olduğu gibi zeka da beynin normal işleyişine bağlıdır. Bu işleyişi değiştiren neden, zekanın işleyişini de değiştirmektedir. Oksijen azalmasının veya yetersiz beslenmenin zihinsel gelişimde nasıl büyük rol oynadığını hatırlayınız.